การปรับปรุงกระบวนการจัดสรรทุนต้นกล้าบานบุรี โดยประยุกต์ใช้แนวคิด Lean และเทคนิค ECRSit คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
Keywords:
การจัดการแบบลีน, ECRS, การวิจัยเชิงปฏิบัติการ, การจัดสรรทุนการศึกษา, การปรับปรุงกระบวนการAbstract
วัตถุประสงค์การวิจัย: การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการจัดสรรทุนต้นกล้าบานบุรี โดยประยุกต์ใช้แนวคิด Lean และเทคนิค ECRSit (Eliminate, Combine, Rearrange และ Simplify) และเทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อลดความสูญเปล่าในกระบวนการ เพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน และยกระดับการใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด
วิธีดำเนินการวิจัย: การวิจัยนี้ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) เพื่อปรับปรุงกระบวนการทำงาน โดยวิเคราะห์กระบวนการบริหารจัดการและการจัดสรรทุนการศึกษาที่ใช้อยู่เดิมตามแนวคิดการจัดการแบบลีน เพื่อจำแนกกิจกรรมที่สร้างคุณค่า (Value-Added Activities) และกิจกรรมที่ไม่สร้างคุณค่า (Non-Value-Added Activities) จากนั้นดำเนินการปรับปรุงกระบวนการด้วยเทคนิค ECRSit และประยุกต์ใช้เครื่องมือดิจิทัล ได้แก่ Google Forms, Google Slides, ระบบเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ (E-Document), Power BI และปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) สำหรับการวางแผนการลงพื้นที่เยี่ยมบ้านนักศึกษาและการจัดเส้นทางการเดินทางที่เหมาะสม โดยประเมินประสิทธิภาพของกระบวนการด้วยตัวชี้วัด ได้แก่ ประสิทธิภาพรอบกระบวนการ (Process Cycle Efficiency: PCE) ระยะเวลาในการดำเนินงาน จำนวนขั้นตอนของกระบวนการ และการใช้ทรัพยากร ทั้งก่อนและหลังการปรับปรุง
ผลการวิจัยและบทสรุป: ก่อนการปรับปรุง กระบวนการประกอบด้วย 31 ขั้นตอน ใช้เวลาดำเนินงานรวม 17,570 นาที และมีค่า PCE เท่ากับร้อยละ 63.35 โดยพบความสูญเปล่าที่สำคัญ ได้แก่ การจัดทำเอกสารที่เกินความจำเป็นและระยะเวลาการรอคอย หลังการปรับปรุง จำนวนขั้นตอนลดลงเหลือ 17 ขั้นตอน (ลดลงร้อยละ 44.16) ระยะเวลาดำเนินงานรวมลดลงเหลือ 6,475 นาที (ลดลงร้อยละ 63.15) การใช้กระดาษและค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องถูกกำจัดได้ทั้งหมด กิจกรรมที่ไม่สร้างคุณค่าถูกกำจัดออกทั้งหมด และกิจกรรมที่ไม่สร้างคุณค่าแต่มีความจำเป็นลดลงร้อยละ 97.72 ส่งผลให้ค่า PCE เพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 97.76 ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าการบูรณาการหลักการการจัดการแบบลีน เทคนิค ECRSit เทคโนโลยีดิจิทัล และปัญญาประดิษฐ์ สามารถยกระดับประสิทธิภาพการบริหารจัดการและการจัดสรรทุนการศึกษาได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยช่วยลดความซับซ้อนของกระบวนการ ระยะเวลาการดำเนินงาน ต้นทุน และความสูญเปล่า พร้อมทั้งยังคงรักษาคุณภาพ ความโปร่งใส และความเป็นธรรมในการพิจารณาจัดสรรทุนการศึกษา แนวทางที่พัฒนาขึ้นสามารถใช้เป็นต้นแบบในการปรับปรุงกระบวนการบริหารงานของสถาบันการศึกษาและองค์กรอื่นที่มีลักษณะการดำเนินงานใกล้เคียงกัน
Downloads
References
คณะวิทยาศาสตร์. (2567). รายงานประจำปีคณะวิทยาศาสตร์. https://www.sci.psu.ac.th/annual-report
ชาลี จิตรีผ่อง และ สลิตตา สาริบุตร. (2569). การประยุกต์หลักการ Lean และวิธีการ ECRS ในการออกแบบนวัตกรรม กระบวนการเทียบโอนผลการเรียน : กรณีศึกษา คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี. วารสารการจัดการโซ่คุณค่าและกลยุทธ์ธุรกิจ, 5(1), 1-17.
ธวัลพร วัฒนาศรีโรจน์. (2563). การปรับปรุงกระบวนการชดใช้คืนหนังสือ โดยประยุกต์ใช้แนวคิด Lean และเทคนิค ECRS. PULINET Journal, 13(1), A1-A13.
วรรณวิมล วงศ์ถาวร. (2568). การปรับปรุงกระบวนการรายงานผลตามแผนปฏิบัติการ ด้วยหลักการ ECRS คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. Mahidol R2R e-Journal, 12(3), 89-101.
สายพิน ปลื้มจิตต์, ชลิดา รัชตเมธาวิน และ พชรกร ศรีจามร. (2566). เพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานในคลินิก One day service ด้วย Google AppSheet และแนวคิดลีน. วารสารวิชาการ ปขมท., 14(3), e3226.
George, M. L. (2003). Lean six sigma for service—how to use lean speed and six sigma quality to improve services and transactions hardcover–1 Jul 2003 STANFORD.
Stephens, M. P., & Meyers, F. E. (2013). Manufacturing facilities design and material handling. Purdue University Press.
