การทวนสอบวิธีทดสอบหา Total Coliforms และ Escherichia coli ในน้ำบริโภค ด้วยวิธี Multiple-tube Fermentation Technique
Keywords:
การทวนสอบวิธีทดสอบ, น้ำบริโภค, Total Coliforms, Escherichia coli, Estimated Bias (eBias), Multiple-tube Fermentation Technique, ISO16140-3Abstract
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทวนสอบวิธีทดสอบหา Total Coliforms และ Escherichia coli (E. coli) ในน้ำบริโภคด้วยวิธี Multiple-Tube Fermentation Technique โดยใช้วิธีทดสอบอ้างอิงตาม Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater, 24th Edition, 2023 และดำเนินการทวนสอบตาม ISO 16140-3: 2021 ตัวอย่างที่ใช้ในการทวนสอบประกอบด้วยน้ำดื่มในภาชนะบรรจุปิดสนิทและน้ำดื่มจากตู้กดน้ำ โดยเติมเชื้อจุลินทรีย์อ้างอิงมาตรฐาน E. coli DMST 4212 เป็นจุลินทรีย์เป้าหมาย ในระดับการปนเปื้อนต่ำ กลาง และสูง แต่ละระดับการปนเปื้อนแบ่งตัวอย่างทดสอบออกเป็น 2 test portion (A และ B) และประเมินผลการทวนสอบด้วยค่า Estimated Bias (eBias) โดยเปรียบเทียบระหว่างตัวอย่างที่เติมเชื้อกับสารละลายเชื้อจุลินทรีย์เป้าหมายใน 0.1% peptone ผลการศึกษาพบว่าน้ำดื่มในภาชนะบรรจุปิดสนิทมีค่า eBias ในระดับการปนเปื้อนต่ำ กลาง และสูงเท่ากับ 0.11, 0.00 และ 0.00 log10 MPN/100 mL ส่วนน้ำดื่มจากตู้กดน้ำมีค่า eBias เท่ากับ 0.15, 0.13 และ 0.00 log10 MPN/100 mL ตามลำดับ ซึ่งอยู่ในขอบข่ายการยอมรับคือน้อยกว่า 0.5 log10 MPN/100 mL ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าห้องปฏิบัติการสามารถนำวิธีทดสอบอ้างอิงมาใช้ได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม ครอบคลุมตัวอย่างน้ำบริโภคของห้องปฏิบัติการ ผู้ใช้บริการทดสอบสามารถนำผลการทดสอบไปใช้ในการประเมินคุณภาพน้ำบริโภคได้อย่างน่าเชื่อถือ
Downloads
References
กระทรวงสาธารณสุข. (2568). ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 462) พ.ศ. 2568 เรื่อง น้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท. ราชกิจจานุเบกษา, 142(ตอนพิเศษ 386 ง), 15-20.
ปรีชา จึงสมานุกูล. (2564). การทวนสอบวิธีทดสอบทางจุลชีววิทยา ISO 16140-3: 2021 Protocol for the verification of reference methods and validated alternative methods in single laboratory [เอกสารประกอบการอบรม]. คณะวิทยาศาสตร์, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
พชรภร แก้วสำราญ. (2566). การทวนสอบวิธีการตรวจสอบปริมาณโคลิฟอร์มแบคทีเรีย ฟีคัลโคลิฟอร์มแบคทีเรีย และ Escherichia coli ในน้ำบริโภค [ผลงานวิชาการเพื่อประเมินตำแหน่งนักวิทยาศาสตร์การแพทย์ระดับชำนาญการ]. กองห้องปฏิบัติการสาธารณสุข, กรมอนามัย.
American Public Health Association, American Water Works Association, & Water Environment Federation. (2023). Standard methods for the examination of water and wastewater (24th ed.). APHA Press.
International Organization for Standardization. (2017). General requirements for the competence of testing and calibration laboratories (ISO/IEC Standard No. 17025:2017). https://www.iso.org/standard/66912.html
International Organization for Standardization. (2021). Microbiology of the food chain — Method validation — Part 3: Protocol for the verification of reference methods and validated alternative methods in a single laboratory (ISO Standard No. 16140-3:2021). https://www.iso.org/standard/66324.html
Osman, E. (2022). Practice 4: Most probable number technique. In O. Erkmen (Ed.), Microbiological analysis of foods and food processing environments (pp. 31-37). Academic Press.
Saha, U., Sonon, L., Turner, P., Kissel, D., Vendrell, P. F., & Atiles, J. H. (2013). Household water quality: Coliform bacteria in your water (Circular No. 858-7). University of Georgia Cooperative Extension.
World Health Organization. (2022). Guidelines for drinking-water quality (4th ed., incorporating the 1st and 2nd addenda). World Health Organization.