การวิเคราะห์ระดับความพร้อมทางเทคโนโลยี (TRL) ของงานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
Keywords:
ระดับความพร้อมทางเทคโนโลยี (TRL), การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงภาพภูมิทัศน์, งานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษาAbstract
การประเมินระดับความพร้อมทางเทคโนโลยี (Technology Readiness Level: TRL) เป็นเครื่องมือสำคัญที่ใช้ประเมินความพร้อมของผลงานวิจัยในการพัฒนาสู่การใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์และเชิงสังคม อย่างไรก็ตาม การวิเคราะห์ภาพรวมของระดับความพร้อมทางเทคโนโลยีของผลงานวิทยานิพนธ์ระดับบัณฑิตศึกษาเพื่อสนับสนุนการบริหารงานวิจัยในระดับคณะยังมีอยู่อย่างจำกัด การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์ระดับความพร้อมทางเทคโนโลยีของผลงานวิทยานิพนธ์ระดับบัณฑิตศึกษา 2) ศึกษาการกระจายตัวของระดับ TRL จำแนกตามระดับการศึกษาและภาควิชา และ 3) พัฒนา Interactive Dashboard เพื่อสนับสนุนการติดตามและการตัดสินใจด้านการบริหารงานวิจัย การวิจัย เป็นการวิเคราะห์ข้อมูลทุติยภูมิ (Secondary Data Analysis) โดยใช้ข้อมูลผลงานวิทยานิพนธ์ระดับบัณฑิตศึกษา จำนวน 93 เรื่อง ของคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ระหว่างปีการศึกษา 2566 - 2568 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบประเมินระดับความพร้อมทางเทคโนโลยี (Technology Readiness Level Assessment Form) ซึ่งพัฒนาจากกรอบแนวคิดขององค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติ (NASA) และประยุกต์ใช้ตามแนวทางของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และตารางแจกแจงความถี่ร่วม (Cross-tabulation) ร่วมกับการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงภาพ (Visual Analytics) และนำเสนอผลผ่านโปรแกรม Microsoft Power BI ผลการวิจัยพบว่า ผลงานวิทยานิพนธ์ส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในระดับ TRL 3 - 4 คิดเป็นร้อยละ 56.99 โดยมีค่าเฉลี่ยระดับความพร้อมทางเทคโนโลยีเท่ากับ 4.34 ± 1.39 สะท้อนว่าผลงานวิจัยส่วนใหญ่อยู่ในช่วงการวิจัยประยุกต์และการพัฒนาเทคโนโลยีในระดับต้น ขณะที่ผลงานในระดับ TRL 7 - 8 มีจำนวนค่อนข้างน้อย และไม่พบผลงานในระดับ TRL 9 นอกจากนี้ ผลการวิเคราะห์ยังแสดงให้เห็นว่าผลงานระดับปริญญาเอกมีสัดส่วนของงานวิจัยในระดับ TRL สูงกว่าระดับปริญญาโท และแต่ละภาควิชามีรูปแบบการกระจายตัวของระดับ TRL แตกต่างกันอย่างชัดเจน โดย Dashboard ที่พัฒนาขึ้นสามารถสนับสนุนการติดตาม วิเคราะห์ และใช้ข้อมูลประกอบการกำหนดนโยบายด้านการบริหารงานวิจัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ อันจะนำไปสู่การยกระดับศักยภาพงานวิจัยและการถ่ายทอดเทคโนโลยีของ คณะวิศวกรรมศาสตร์ในอนาคต
Downloads
References
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. (2564). คู่มือการประยุกต์ใช้ Technology Readiness Level (TRL) ของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. ปทุมธานี: สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
Mankins, J. C. (1995). Technology readiness levels: A white paper. USA: NASA, Office of Space Access and Technology.
National Aeronautics and Space Administration. (2017). NASA systems engineering handbook (NASA/SP-2016-6105 Rev. 2). USA: NASA.
Olechowski, A., Eppinger, S. D., & Joglekar, N. (2015). Technology readiness levels at 40: A study of the state-of-the-art use, challenges, and opportunities (pp. 2084-2094). In PICMET '15 Conference Management of the Technology Age August 2 - 6, 2015. USA: PICMET.
Saragih, A. R., Tarigan, Z. J. H., & Anggoro, Y. (2021). Technology readiness level (TRL) assessment using dashboard system. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 1088(1), 012053.
