การพัฒนาฟลาสก์สแตนด์จากขยะกระดาษและของเสียเคมีในห้องปฏิบัติการ: การประยุกต์ใช้หลัก 3Rs
Keywords:
การรีไซเคิล, ของเสียเคมี, ฐานรองเครื่องแก้วก้นกลม, ห้องปฏิบัติการสีเขียวAbstract
การเรียนการสอนภาคปฏิบัติการและงานวิจัยด้านพฤกษเคมีของนิสิต นักวิจัยและคณาจารย์ในภาควิชาเภสัชเวทและเภสัชพฤกษศาสตร์ คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งต้องใช้ตัวอย่างพืชมาสกัดและใช้ซิลิกาเจลในการแยกสารบริสุทธิ์จากพืช ก่อให้เกิดกากพืชและซิลิกาเจลใช้แล้วซึ่งเป็นของเสียเคมีในปริมาณมาก รวมถึงกระดาษรอทิ้งจำนวนมากเช่นกัน ดังนั้น เพื่อลดปริมาณของเสียที่เกิดขึ้นจึงมีแนวคิดในการนำมาแปรรูปและพัฒนาเป็นวัสดุวิทยาศาสตร์เพื่อใช้ในห้องปฏิบัติการ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาฟลาสก์สแตน จำนวน 3 ชนิด จากขยะและของเสียเคมี สำหรับวางเครื่องแก้วก้นกลม โดยใช้กระดาษ กากพืชและซิลิกาเจลใช้แล้ว เป็นส่วนประกอบหลักและใช้กาวแป้งเปียกเป็นตัวประสานให้สามารถขึ้นรูปได้ แล้วอัดลงในแบบพิมพ์ที่สร้างขึ้น ทำการศึกษาคุณสมบัติทางกายภาพของฟลาสก์สแตนที่ได้ ได้แก่ การทนน้ำ การตก โดยฟลาสก์สแตนจากกระดาษสามารถทนต่อแรงอัดเฉลี่ยสูงสุดที่ 2.20 เมกะปาสกาล และทนต่อการกดทับได้มากที่สุด 25,650 นิวตัน ซึ่งมีความคงทน แข็งแรง สามารถใช้งานได้จริงในห้องปฏิบัติการ รองรับการใช้งานกับเครื่องแก้วที่มีลักษณะก้นกลม ขนาด 25 - 2,000 มิลลิลิตร การพัฒนาฟลาสก์สแตนที่ใช้กาวแป้งเปียกจากมันสำปะหลัง มีต้นทุนที่ถูกกว่าการใช้กาวลาเท็กซ์ ฟลาสก์สแตนที่พัฒนาขึ้นมีต้นทุนต่อหน่วยตั้งแต่ 1.10 - 2.50 บาท ต่อชิ้น เมื่อเปรียบเทียบกับฟลาสก์สแตนที่มีจำหน่าย จะสามารถประหยัดงบประมาณในการจัดซื้อ 200 - 1,000 เท่าต่อชิ้น สนับสนุนแนวคิด 3Rs ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สามารถเพิ่มมูลค่าของวัสดุเหลือใช้ ลดปริมาณขยะและของเสียเคมี และลดค่าใช้จ่ายในการกำจัดของเสีย สอดคล้องกับแนวทางการใช้ประโยชน์จากวัสดุเหลือใช้ในเชิงสร้างสรรค์ และการรีไซเคิลของเสีย เป็นการส่งเสริมการจัดการของเสียอย่างยั่งยืน
Downloads
References
กฤษฏาณ จำปาคำ. (2568). การพัฒนาแผ่นประกอบที่ผลิตจากเศษไม้เหลือทิ้งในอุตสาหกรรมก่อสร้าง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
กฤษณะ โพธิเวส. (2562). การพัฒนากระดาษรีไซเคิลเพื่อผลิตเชือกสำหรับงานประดิษฐ์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
กัลยา คงวุธ. (2562). Paper mache candler egg cartons [รายงานปฏิบัติงานสหกิจศึกษา]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสยาม.
ชุติโชติ ปัทมดิลก, สุพจนา สิทธิกูล, ศรัณย์รัสย์ เสนาสุธรรม, ประจักษ์ บุญโสภา และ ธเนศ พรมนิ่ม. (2568). นวัตกรรมฐานรองเครื่องแก้วก้นกลม (Flask Stand) จากกระดาษข้อสอบ (น. 345-355). ใน การประชุมวิชาการเครือข่ายบุคลากรสายสนับสนุน คณะเภสัชศาสตร์แห่งประเทศไทย (คสภท.) ครั้งที่ 18. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
นิธิกานต์ ปภรภัฒ. (2565). จุฬาฯ กับนโยบายด้านการบริหารจัดการขยะและขยะอันตราย ขับเคลื่อนความยั่งยืนในจุฬาฯ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สืบค้นจาก https://www.chula.ac.th/news/95183
บริษัท คลูวูล จำกัด. (2026). แท่นวางฟลาสก้นกลม. สืบค้นจาก https://shorturl.asia/1e2Jl
บริษัท แล็ป วัลเล่ย์. (2026). ฐานตั้งขวดก้นกลม. สืบค้นจาก https://www.labvalley.com/product/11000071530000582
บริษัท อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด. (2025). การทดสอบการตกคืออะไรและช่วยรับประกันความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์อย่างไร. Qualitest. สืบค้นจาก https://www.worldoftest.com/th/articles/what-is-the-drop-test#how-does-the-drop-test-work
เบญจรัตน์ หน่อชาย. (2561). ความเป็นไปได้ทางด้านกายภาพในการพัฒนาไม้อัดจากตะเกียบไม้ไผ่ประเภทใช้แล้วทิ้ง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยแม่โจ้.
ประกาศจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2566). เรื่องนโยบายด้านการบริหารจัดการขยะ พ.ศ. 2566. กรุงเทพฯ: สำนักบริหารระบบกายภาพ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปวีณา เครือนิล, อัครินทร์ ไพบูลย์พานิช, ลัดดาวัลย์ เยียดยัด, ดวงกมล เชาวน์ศรีหมุด และ อนันตณัฐ กันต์ธัญญรัตน์. (2559). การสำรวจความเข้าใจของบุคลากรห้องปฏิบัติการเคมีภายในกรมวิทยาศาสตร์บริการต่อความเป็นสีเขียวอย่างยั่งยืน. Bulletin of Applied Sciences, 5(5), 71-78.
พรพิมล อมรโชติ, วรธรรม อุ่นจิตติชัย, จรัส ช่วยนะ, ลัทธพล เลิศลักษณ์ปรีชา และ คมสันต์ คล้ายภู่. (2545). การศึกษาศักยภาพการใช้ประโยชน์ของเศษไม้ยางพาราเหลือทิ้งจากอุตสาหกรรม. กรุงเทพฯ: กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
เฟื่องฟ้า อุ่นอบ และ ยุวดี เชี่ยววัฒนา. (2549). การเตรียมตัวดูดซับจากซิลิกาเจลที่ใช้แล้วเคลือบด้วยเหล็กออกไซด์สำหรับกำจัดโลหะ (รายงานวิจัย). กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ศูนย์ความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสิ่งแวดล้อม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2568). การจำแนกของเสียสารเคมี 20 ประเภท. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สนั่น ตั้งสถิต, และ สมพงษ์ น้อยสระแมว. (2561). การผลิตวัสดุก่อสร้างจากกระดาษใช้แล้ว 2 หน้าเพื่อลดการใช้วัสดุก่อสร้าง (รายงานการวิจัย). นครราชสีมา: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี.
สายรุ้ง ซาวสุภา. (2560). แนวคิดเคมีสีเขียวกับการจัดการเรียนการสอน. Kasetsart Journal of Social Sciences, 38(1), 518-528.
สิรินาฏ น้อยพิทักษ์, อนุพันธ์ เทอดวงศ์วรกุล, อมรฤทธิ์ พุทธิพิพัฒน์ขจร และ อมรเดช พุทธิพิพัฒน์ขจร. (2562). การพัฒนาเทคโนโลยีการตรวจสอบปริมาณความชื้นของไม้ยางพาราแปรรูปด้วยเทคนิคแบบไม่ทำลาย (รายงานวิจัย). กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
Exotique Mart India. (2026). Fun Chem Rubber Flask Stand. Amazon. Retrieved from https://www.amazon.in/FunChem-Rubber-Diameter-Durable-Support/dp/B0C6MB6KC1?th=1
Hankerscientific. (2026). Flask stand. https://www.hankerscientific.co.in/product/flask-stand
NK Laboratory. (2023). เป่าแก้ววิทยาศาสตร์ [รูปภาพ]. Facebook. https://www.facebook.com/photo?fbid=671861681613155&set=a.621566539976003
Nobili, M. A. (2016). Fundamental limitations to high-precision tests of the universality of free fall by dropping atoms. Physical Review A, 93(2), 023617.
Rong, Z., James, G., Goodwin, K., Jothimurugesan, J., Spivey, J., & Santosh, K. G. (2000). Comparison of attrition test methods: ASTM Standard Fluidized Bed vs Jet Cup. Industrial & Engineering Chemistry Research, 39(5), 1155-1158.