ผลสัมฤทธิ์ของระบบนิเวศไร้กระดาษภายใต้หลักการ 7Rs เพื่อสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
Keywords:
ระบบนิเวศไร้กระดาษ; หลักการ7Rs; งานสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์; เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน; การบริหารการเปลี่ยนแปลงAbstract
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลสัมฤทธิ์ของระบบนิเวศไร้กระดาษภายใต้หลักการ 7Rs ในการขับเคลื่อนองค์กรสู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนผ่านงานสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ โดยรวบรวมข้อมูลสถิติจากระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์ต่อเนื่อง 3 ปี (พ.ศ. 2566 - 2568) ควบคู่กับการประเมินความตระหนักรู้และการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผ่านแบบสอบถามออนไลน์จากกลุ่มตัวอย่างบุคลากร 139 คน จากทั้งหมด 173 คน (คิดเป็นร้อยละ 80.35) ผลการศึกษาพบว่า งานบริการกลางมีบทบาทสำคัญในการเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลง โดยบูรณาการแนวคิดการบริหารการเปลี่ยนแปลง (ADKAR Model) และทฤษฎีการสะกิด (Nudge Theory) เข้ากับการประยุกต์ใช้หลักการ 7Rs อย่างเป็นระบบ ซึ่งช่วยลดขั้นตอนการทำงานที่ซ้ำซ้อนและส่งเสริมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมองค์กรได้อย่างมีประสิทธิภาพ ก่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์ที่ตอบโจทย์เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) อย่างเป็นรูปธรรม ได้แก่ ด้านการผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน (SDG 12) สามารถลดการใช้กระดาษสะสม 3,448,884 หน้า ประหยัดงบประมาณได้ถึง 1,079,091 บาท ด้านการอนุรักษ์ระบบนิเวศบนบก (SDG 15) การลดการใช้กระดาษนำไปสู่การปกป้องทรัพยากร เทียบเท่ากับค่าประมาณการรักษาต้นไม้จากการถูกตัดเพื่อทำเยื่อกระดาษไว้ได้ถึง 332 ต้น และด้านการรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (SDG 13) ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก 19.65 tCO2e เทียบเท่ากับค่าประสิทธิภาพการดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ของต้นไม้จำนวน 2,067 ต้น ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอนของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ภายในปี พ.ศ. 2581 นอกจากนี้ ผลการประเมินการยอมรับและพฤติกรรมของบุคลากรอยู่ในระดับ “มากที่สุด” ในทั้ง 3 ด้าน ได้แก่ ด้านการรับรู้ประโยชน์ในการใช้งาน ด้านการรับรู้ความง่ายในการใช้งาน และด้านทัศนคติและความตั้งใจเชิงพฤติกรรม ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า การยกระดับงานประจำสู่ความยั่งยืนด้วยนวัตกรรมดิจิทัล สามารถสร้างผลสัมฤทธิ์ทั้งในเชิงเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม มีศักยภาพในการนำไปปรับใช้ในหน่วยงานที่มีบริบทใกล้เคียงกันต่อไป
Downloads
References
กรมควบคุมมลพิษ. (2564). คู่มือการลดและขยะคัดแยกขยะมูลฝอยภายในบ้านและที่ทำงาน. สืบค้นจากhttps://www.pcd.go.th/wp-content/uploads/2021/09/pcdnew-2021-09-16_14-17-09_739673.pdf
จันทนา อินทฉิม, กัญญาภัทร ปานหอมยา กาญจนพบู และ เสาวนีย์ สมันต์ตรีพร. (2568). ปัจจัยแห่งความสำเร็จในการเปลี่ยนผ่านสู่การเป็นองค์การดิจิทัลในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 8(1), A2-A13.
ทักษ์พงษ์ คมพุดซา. (2568). ปัจจัยที่มีผลต่อการยอมรับเทคโนโลยีการใช้งานกระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์ (E-Wallet) ของผู้บริโภคกลุ่มเจเนอเรชัน C ในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารสมาคมนักวิจัย, 30(1), 247-264.
เทศบาลนครสงขลา. (2565). หลัก 7Rs วิธีลดขยะง่าย ๆ ทางรอดลดโลกร้อนที่ทุกคนทำได้.https://www.songkhlacity.go.th/2020/news/detail/13330
นัทธี สุวรรณจินดา. (2564). การใช้ทฤษฎีสะกิดในการวิเคราะห์รูปแบบและเนื้อหาเกี่ยวกับโควิด-19 ในแอปพลิเคชันซียูเน็กซ์และทัศนคติของนิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (วิทยานิพนธ์ ปริญญามหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญชม ศรีสะอาด. (2545). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาสน.
พีรภัทร หงษ์นคร. (2568). การจัดการขยะแบบมีส่วนร่วมตามแนวทาง 7Rs: กรณีศึกษาวัดบางแพรกและชุมชน จังหวัดนนทบุรี (วิทยานิพนธ์ ปริญญามหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ภัทร เลิศภูรีวงศ์. (2564). ปัจจัยในการยอมรับเทคโนโลยีทัศนคติและอิทธิพลทางสังคมทำนายความตั้งใจในการใช้งานแอปพลิเคชัน โรงพยาบาลภาครัฐ (วิทยานิพนธ์ ปริญญามหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ศูนย์วิจัยและสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. (ม.ป.ป.). SDG Move. สืบค้นจาก https://www.sdgmove.com/เป้าหมายย่อย-และตัวชี้
สกุณา คงจันทร์. (2564). รูปแบบการบริหารจัดการขยะมูลฝอยโดยชุมชนอย่างครบวงจร. วารสารปัญญา, 28(2), 137-153.
สมาคมการพิมพ์ไทย. (2566). กระดาษรักษ์โลก. สืบค้นจาก https://www.thaiprint.org/2023/05/vol141/industrial141-07
สุชาดา ส่งพิริยะกิจ. (2561). แนวทางการบริหารการเปลี่ยนแปลงที่ส่งผลต่อความพร้อมของพนักงานในการใช้ Digital HR ในองค์กรขนาดใหญ่ [วิทยานิพนธ์ ปริญญามหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน). (2568). T-VER-S-TOOL-01-01 การคำนวณการกักเก็บคาร์บอนของต้นไม้ (Calculation for Carbon Sequestration in tree). สืบค้นจาก https://tver.tgo.or.th/database/Uploads/Tool/c575f516-1f3c-4dbc-83ec-2ab65e1d76dc.pdf
อรรัมภา ควรหาเวช. (2568). การปรับปรุงกระบวนการรับ - ส่งเอกสาร คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. Multidisciplinary Digital Procedia, 1(01), CUASTO127.
Green Network Thailand. (2567). หลักการ 7Rs ทางออกสู่การจัดการขยะอย่างยั่งยืน. สืบค้นจาก https://www.greennetworkthailand.com/7r
Hiatt, J. M. (2006). ADKAR: A model for change in business, government and our community. Fort Collins, United State: Prosci Learning Center Publications.
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). (2023). Climate Change 2022 - Impacts, Adaptation and Vulnerability: Working Group II Contribution to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge, United Kimgdom: Cambridge University Press.
Thaler, R. H., & Sunstein, C. R. (2008). Nudge: Improving decisions about health, wealth, and happiness. London, United Kingdom: Yale University Press.
