การพัฒนาระบบสารสนเทศ ด้วยวงจร PDCA สำหรับสนับสนุนการจัดค่ายโอลิมปิกวิชาการ
Keywords:
ระบบสารสนเทศเพื่อการศึกษา, วงจร PDCA, การวิเคราะห์แก่นสาระ, การบริการเชิงรุก, ค่ายโอลิมปิกวิชาการAbstract
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการเชิงคุณภาพ (Qualitative Action Research) ที่มุ่งพัฒนาระบบสารสนเทศเชิงรุกสำหรับสนับสนุนการจัดค่ายโอลิมปิกวิชาการของศูนย์คณะวิทยาศาสตร์ มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ ได้แก่ 1) เพื่อวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงของกระบวนการสนับสนุนการจัดค่ายโอลิมปิกวิชาการจากระบบกระจายศูนย์สู่ระบบเชิงรุก 2) เพื่อสังเคราะห์ประเด็นปัญหาและแนวทางพัฒนาระบบสนับสนุนการจัดค่ายโอลิมปิกวิชาการโดยใช้การวิเคราะห์แก่นสาระร่วมกับวงจร PDCA 3) เพื่อประเมินผลการพัฒนาระบบในด้านความถูกต้อง ระยะเวลา ภาระงาน และความยืดหยุ่นของกระบวนการดำเนินงาน ข้อมูลที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยบันทึกเหตุการณ์การปฏิบัติงานจำนวน 22 รายการ บันทึกสะท้อนคิดจำนวน 22 รายการ รายงานจากระบบจำนวน 24 ชุด และข้อมูลการสื่อสารในการทำงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดค่ายโอลิมปิกวิชาการที่ถูกคัดเลือกแบบเจาะจงตามความเกี่ยวข้องกับกระบวนการพัฒนาและการปรับปรุงระบบในแต่ละรอบของวงจร PDCA ในช่วงปี พ.ศ. 2558 - 2568 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์แก่นสาระ (Thematic Analysis) ตามแนวทางของ Braun และ Clarke และตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลด้วยการตรวจสอบแบบสามเส้า ผลการวิจัยพบว่า กระบวนการทำงานมีการเปลี่ยนผ่านจากระบบกระจายศูนย์ สู่ระบบรวมศูนย์ และพัฒนาไปสู่ระบบเชิงรุก โดยสามารถสังเคราะห์ประเด็นสำคัญได้ 5 ด้าน ได้แก่ การตรวจสอบการชำระเงิน ข้อผิดพลาดในการดำเนินงาน ระยะเวลาในการดำเนินงาน การจัดสอบและการจัดห้องสอบ และความยืดหยุ่นของระบบ ซึ่งนำไปสู่การพัฒนาแนวทางเชิงรุก เช่น ระบบตรวจสอบการชำระเงินอัตโนมัติ การออกใบเสร็จแบบกลุ่ม ระบบสนับสนุนการจัดสอบส่งผลให้กระบวนการตรวจสอบข้อมูลมีความถูกต้อง เป็นระบบมากขึ้น ลดขั้นตอนการทำงานซ้ำ ลดระยะเวลาในการดำเนินงาน และเพิ่มความยืดหยุ่นในการปรับเปลี่ยนเงื่อนไขการทำงานตามบริบทที่เปลี่ยนแปลง โดยสรุป การบูรณาการด้วยวงจร PDCA มาช่วยพัฒนาระบบ การวิเคราะห์แก่นสาระ และการใช้ผลลัพธ์จากการดำเนินงานเพื่อการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง ช่วยพัฒนากระบวนการสนับสนุนการจัดการศึกษาให้มีความถูกต้อง สะดวก และเป็นระบบมากขึ้น พร้อมทั้งสร้างองค์ความรู้เชิงระบบที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ในบริบทจริง และนำไปสู่การพัฒนาแนวปฏิบัติที่ดี (Good Practice) สำหรับการบริหารจัดการค่ายโอลิมปิกวิชาการ ในรูปแบบกระบวนการพัฒนางานสนับสนุนเชิงรุกที่ประกอบด้วย การบันทึกข้อมูลการปฏิบัติงาน การสะท้อนคิด การวิเคราะห์แก่นสาระ การพัฒนาด้วยวงจร PDCA และการกำหนดเป็นแนวปฏิบัติมาตรฐาน
Downloads
References
ณัฏฐ์ณพัชร์ อ่อนตาม. (2562). เทคนิคการบริหารงานแบบ PDCA (Deming Cycle). วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 1(3), 39-46.
บดินทร์ภัทร์ สายบุตร. (2562). กระบวนการพัฒนาระบบประกันคุณภาพการศึกษาตามวงจร PDCA ของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. วารสารวิจัยวิชาการ, 2(1), 39-53.
รัชนีวรรณ อุดมพงษ์, เริงวิชญ์ นิลโคตร, และ วัยวุฒิ บุญลอย. (2568). การจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้ชุมชนเป็นฐานตามวงจรคุณภาพ ภายใต้พื้นที่นวัตกรรมการศึกษา: กรณีศึกษาโรงเรียนวัดบูรพาพิทยารามฯ จังหวัดจันทบุรี. วารสารพุทธนวัตกรรมการศึกษา, 1(3), 23-34.
อารีย์ พานทอง, กรวรรณ อินต๊ะชัย, เดือนเพ็ญ จันทร์สะอาด, และวาสินี อินเป็ง. (2567). การพัฒนาระบบสารสนเทศการบริหารงาน (MIS) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของสำนักงานวิทยาเขตล้านนา มหาวิทยาลัยมหามงกุฏราชวิทยาลัย จังหวัดเชียงใหม่. วารสาร ปัญญา, 31(1), 20-28.
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101.
Imai, M. (1986). Kaizen: The key to Japan’s competitive success (1st ed.). America: McGraw-Hill.
Isniah, S., Purba, H. H., & Debora, F. (2020). Plan do check action (PDCA) method: literature review and research issues. Jurnal Sistem dan Manajemen Industri, 4(1), 72-81.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner (3rd ed.). Australia: Deakin University.
Reason, J. (2000). Human error: Models and management. BMJ, 320, 768-770.
